به نام خدا

سخن دبیر علمی همایش

ایران سرزمینی است که در آن بر اساس شواهد و داده ها هم دولت گله مند است که مالیات خیلی زیاد در مقایسه با سایز اقتصاد نمی گیرد هم بخشی از جامعه بابت مالیاتی که می پردازند ناخشنودی دارند. آشکار است که بسته به اینکه از چه منظری نگاه کنیم، هر دو گله می تواند گله به جا محسوب شود. از آنجا که نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی(حتی با احتساب حق بیمه های بازنشستگی و تامین اجتماعی) در بسیاری از کشورها بالاتر از ایران است و هنوز سهم مالیات از تامین کل مخارج دولت پایین تر از بسیاری کشورهای جهان است، دولت حق دارد از پایین بودن مالیات گله کند، گرچه اگر درآمدهای نفتی را هم نوعی مالیات تلقی کنیم، ممکن است در پایین نشان دادن سهم مالیات از تولید ناخالص داخلی تا حدی اغراق شده باشد. از طرف دیگر، از آنجا که سازمان امور مالیاتی کشور متولی اجرای قوانین مالیاتی است و پس از آنکه مالیات وصول شد، این دستگاه سیاستگذاری است که تصمیم می گیرد مالیات وصول شده را صرف چه چیزی کند، عدم استفاده کارآمد از درآمدهای مالیاتی و عدم پدیدار شدن آثار رفاهی خرج کردن مالیات های وصولی، می تواند اسباب گله مالیات دهندگان شود.

در کنار آنچه اشاره شد، یک قاعده کلی آن است که هیچ گاه یک نظام مالیاتی بدون عیب و نقص شکل نمی گیرد چرا که مالیات از جهت های مختلف مانند کمک به بهبود عدالت یا عکس آن، کمک به بهبود تخصیص منابع یا عکس آن، کمک به ثبات اقتصاد کلان یا عکس آن، کمک به بهبود تامین مالی تدارک کالاهای عمومی یا عکس آن و مواردی از این دست دارای پیامدهای با اهمیتی است. گرچه تلاش برای ساختن یک نظام مالیاتی بی عیب و نقص، تلاشی بی سرانجام است، اما تلاش برای کاهش نقایص نظام مالیاتی ارزشمند است. بر این اساس، تحقیق در حوزه مالیات که موضوعی تک بعدی نیست، بسیار ضروری است. به دلیل اینکه مالیات در کنار ابعاد اقتصادی آن در بردارنده مسایلی در حوزه تدوین قانون و اجرای قانون و موضوعات حقوقی، در بردارنده مسایلی در حوزه حسابداری و حسابرسی و امور مالی، در بردارنده مسایلی در حوزه مدیریت چه از جهت منابع انسانی و چه از جهت سازمانی، در بردارنده مسایلی در حوزه علوم داده و آی تی، و در بردارنده مسایلی در حوزه حکمرانی و ارتباط حکومت و شهروندان است، زمینه تحقیق در حوزه مالیات نیز بسیار گسترده است. ضرورت دارد که بویژه دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی در حوزه های اشاره شده به تحقیق و موشکافی در حوزه مالیات بپردازند و از دل این تحقیقات، دلالت های سیاستگذاری برای تدوین قوانین مالیاتی و اجرای آن استخراج و توصیه کنند.

چهاردهمین همایش سیاست های مالی و مالیاتی فرصتی فراروی دانشگاهیان و محققان آزاد است تا نتیجه مطالعات و تحقیقات خود را در معرض دید سایر محققین و همچنین متولیان نظام مالیاتی قرار دهند و به این ترتیب، زمینه بلوغ نظام مالیاتی و اتکای آن به نتیجه تحقیقات علمی را فراهم کنند. در این راستا سازمان امور مالیاتی و موسسه توسعه و تحقیقات اقتصادی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران با برگزاری چهاردهمین همایش سیاست های مالی و مالیاتی، فرصت مناسبی را فراروی دانشگاهیان و محققین قرار می دهند و از آنها دعوت می کنند تا تحقیقات ارزشمند خود را در اختیار مخاطبان گسترده تری قرار دهند. از این جهت سپاسگزار اساتید، دانشجویان و محققینی هستیم که با شرکت خود در همایش در قالب ارائه مقاله به غنای همایش می افزایند.

تیمور رحمانی

دبیر علمی همایش

1403/12/12